منافات عصمت با اختيار

انبيا و امامان(عليهم السلام) از كودكى معصوم بوده اند ;

آيا اين عصمت ، با اختيار آن ها منافات ندارد؟

 

دانشمندان علم كلام ، عصمت را موهبت الهى و ذاتى دانسته اند كه بر اساس شايستگى هاى آنان و نيز تحت شرايطى ، به شخص معصوم افاضه مى شود و هرگز قابل تحصيل و اكتساب نيست . آيه تطهير و برخى آيات ديگر (ص 47 ; دخان 32 و.. .) بر اين مطلب دلالت مى كنند .

موهبتى بودن «عصمت » از آن نظر افتخار است كه اين لطف در همه شرايط به افراد داده نمى شود ; بلكه بايد زمينه هاى كسب آن در خود افراد به وجود آيد تا لطف الهى شامل حال آنان گردد . بخشى از اين زمينه ها خارج از اختيارند ; مثل كمالات روحى كه از طريق وراثت و يا تربيت به افراد منتقل مى شود و بخشى ديگر كاملا اختيارى هستند كه عبارتند از:

1 . مجاهدت هاى فردى و اجتماعى پيامبرانى مانند: «ابراهيم » و «يوسف » و «موسى » و پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) پيش از بعثت ; همچون جهاد آنان با نفس و چشم پوشى از حرام و.. . كه زمينه را براى افاضه «عصمت » تشديد نموده و لياقت و شايستگى آنان را براى افاضه لطف آماده كرده است . اين ويژگى ها به روشنى ثابت مى كند كه هرگاه لطفى به نام «عصمت » نيز در اختيار آنان قرار گيرد ، از آن نيز در تهذيب فرد و جامعه بهره خواهند گرفت .

2 . آگاهى خداوند متعال از فعاليت هاى ثمربخش آنان در دوران رسالت و اين كه اين گروه پس از دريافت مقام منيع نبوت با استقامت و پشتكار شگفت دست به اصلاح زده ، در راه جهاد فردى و اجتماعى سخت كوشش خواهند نمود .

از جمله هايى كه در زيارت دختر گرامى پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) فاطمه اطهر(عليها السلام) وارد شده است ، مى توان به اهميت عامل چهارم (آگاهى خدا از فعاليت هاى ثمربخش آنان در طول زندگى ) بيش از عوامل ديگر پى برد ; آن جا كه مى فرمايد: «يا ممتحنة امتحنك.. . به صابرة ; اى امتحان و آزمون شده ! آن جا كه خدا تو را پيش از آفرينش در اين جهان آزمود و تو را در ميدان امتحان و ابتلا ، صابر و بردبار يافت .»

و در دعاى ندبه مى خوانيم : «اوليايى كه آنان را براى خود برگزيدى ; پس از آن كه زهد و پيراستگى را در زندگى اين دنياى پست براى آنان شرط نمودى و آنان نيز شرط تو را پذيرفته و تو هم از وفاى آنان آگاه شدى .»

خواه عصمت مرحله كامل از تقوا تصور شود و يا معلول علم شكست ناپذير نسبت به عواقب گناه دانسته شود ، و يا بازتاب تكامل شناخت نسبت به مقام ربوبى قلمداد گردد ، هرگز موجب سلب قدرت و توانايى از انجام گناه نمى گردد و انسان معصوم مى تواند يكى از دو طرف كار را برگزيند ; بنابراين «انجام ندادن فعل » دليل بر عدم توانايى نيست ; بلكه فرد معصوم به خاطر تقواى والا ، يا علم شكست ناپذير ، از پيامد گناه و يا شناخت كامل از عظمت خالق ، اقدام به انجام كار خلاف نمى كند ; هرچند اگر بخواهد مى تواند مانند ديگران مبدأ خلاف و گناه باشد ، آيات شريفه (انعام ، 87 ـ 88 ; مائده ، 67) بر آن دلالت مى كنند .

معصومان داراى دو نوع شايستگى هستند:

 1 . شايستگى ذاتى و موهبتى

 2 . شايستگى اكتسابى از طريق انجام دادن حسنات و ترك محرمات و به دست آوردن ملكات درونى .

 از مجموعه اين دو شايستگى كه حداقل يكى از آن دو جنبه اختيارى دارد ، آن مقام والا حاصل مى شود ; يعنى : اراده الهى زمينه هاى توفيق را براى وصول به اين مقام والا فراهم مى سازد ; ولى بهره گيرى و استفاده از اين توفيق به اراده خود آنان بستگى دارد .

بنابراين ، خداوند متعال با انواع تأكيدها در اين آيه شريفه اراده فرموده است كه اهل بيت پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) را از هرگونه پليدى و آلودگى پاك و مبرّا سازد .

/ 3 نظر / 14 بازدید
SPEEDEX

بهترین ، قوی ترین و ارزان ترین فیلتر شکن سازگار با هر نوع ارتباط DialUP و ADSL دارای سرویسهای VPN و Secure Pr*xy سازگار با e-gold و paypal و ..... سازگار با Orkut و Gazzag و ..... محافظت از اطلاعات محرمانه شما جلوگیری از شنود و پیگیری اطلاعات سازگار با انواع ارتباطات اینترنتی نصب بسیار ساده نمایندگی فروش با شرایط عالی

SPEEDEX

قابل توجه مدیران سایتها و وبلاگها ارائه سرویس رایگان VPN و Secure Acc به صورت مادام العمر مخصوص مدیران سایتها و وبلاگها جهت اطلاعات بیشتر بر روی لینک زیر کلیک کنید

مهاجر

سلام بر محرم، سلام بر آب، سلام بر لب تشنه، سلام بر دست هاي بريده، سلام بر گلوي بريده سلام بر صبر زينب چشمان مأيوس ساقي لب تشنگان، و بازوان افتاده ­ي دستگير عالميان، و بالهاي گشوده­ ي طيارالجنان؛ که منتظر شماست