خداوند متعال ، در اين آ يات مي فرمايند:

«و استغفر لذنبك و للمؤمنين ... ;(محمد ، 19) اى پيامبر براى خود و مؤمنان طلب استغفار از گناهان كن » .

 آيا امامان و پيامبران مصداق آيه 135 آل عمران نيستند؟

 

«َالَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُواْ أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُواْ اللّهَ فَاسْتَغْفَرُواْ لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللّهُ وَلَمْ يُصِرُّواْ عَلَى مَا فَعَلُواْ وَهُمْ يَعْلَمُونَ [آل عمران : 135]- و آنها كه وقتى مرتكب عمل زشتى شوند، يا به خود ستم كنند، به ياد خدا مى‏افتند; و براى گناهان خود، طلب آمرزش مى‏كنند -و كيست جز خدا كه گناهان را ببخشد؟- و بر گناه، اصرار نمى‏ورزند، با اينكه مى‏دانند. »

 

قطعاً پيامبران و امامان معصوم(عليهم السلام) مصداق آيه 135 آل عمران نيستند ; زيرا به ادله عقلى و نقلى اين بزرگواران از طفوليت از عصمت برخوردار بوده اند (عصمت آنان در جاى خود اثبات شده است ) علاوه بر اين كه از سياق آيات قبل و بعد آيه 135 آل عمران استفاده مى شود مخاطبان اين آيات مؤمنان هستند ; به ويژه آن كه در آيه شريفه 129ـ132 همين سوره بعد از خطاب به مؤمنان و نهى از خوردن ربا و امر به تقوا مى فرمايد :

 

«وَأَطِيعُواْ اللَّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ; و خدا و پيامبر را اطاعت كنيد تا مشمول رحمت شويد»

 

و همين سياق تا آيه شريفه 143 ادامه دارد ; بنابراين ، معلوم مى شود رسول و امامان (عليهم السلام) مصداق آيه شريفه 135 نيستند .

 

از نظر شيعه ، پيامبران و امامان(عليهم السلام) (از زمان طفوليت و قبل از بعثت و بعد از آن ، قبل از امامت يا بعد از آن ) معصوم هستند ; يعنى گناه صغيره يا كبيره و نيز خطا ، اشتباه ، سهو و نسيان مرتكب نمى شوند .

 مقصود از «ذنب » در آيات متناسب با مقام و موقعيت هر شخصى است . براى پيامبران و امامان (عليهم السلام) كه عصمت آن ها قطعى است ; يك معنا و در غير آن ها معناى ديگر دارد . انبيا و امامان(عليهم السلام) هر چند شناخت بسيار بالايى از خداوند دارند و مقرب ترين بندگان خدايند ; امّا از آن جا كه ـ ذات اقدس اله ـ كمال مطلق است هر چه به او نزديك تر شوند باز فاصله بسيار است و اين بزرگوران از اين كه اين فاصله ها وجود دارد احساس گناه مى كنند ، هر چه معرفت شان بالاتر رود و عظمت خداوند را بيش تر درك كنند بيش تر احساس گناه مى كنند ; پس گناه درباره انبيا و امامان (عليهم السلام) به معناى نرسيدن به كمالات به بيش تر از آن چه در مسير بندگى خدا كسب كرده اند كه در واقع عشق است ; نه گناه و تعبير گناه به خاطر تواضع آن ها است ; امّا درباره غير معصوم ، گناه به منزله ارتكاب محرمات است و اگر مؤمنان از گناه نهى شده اند و در برابر گناهان احتمالى به استغفار امر شده اند ، منظور گناه به معناى ارتكاب حرام و يا مكروهات است .


نویسنده : گروه پرسمان قرآني ساعت ۱۱:٠۸ ‎ب.ظ تاریخ چهارشنبه ۱٥ آذر ،۱۳۸٥